İhracat sürecinde bir ürünün ne zaman, nerede ve nasıl teslim edileceği büyük önem taşır. Bu noktada karşımıza teslim şekilleri, yani Incoterms (International Commercial Terms) çıkar. Doğru teslim şeklini seçmek; maliyet, risk ve sorumlulukların netleşmesini sağlar. Aksi takdirde, alıcı ile satıcı arasında anlaşmazlıklar yaşanabilir, teslimatlar gecikebilir veya ekstra maliyetler doğabilir.
Bu rehberde, Incoterms nedir, hangi terimler kullanılır ve her bir teslim şekli ne anlama gelir, adım adım açıklıyoruz.
Incoterms Nedir?
Incoterms, uluslararası ticarette alıcı ve satıcı arasında kimin hangi sorumlulukları üstleneceğini belirleyen kurallar bütünüdür. Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından belirlenmiş, tüm dünyada geçerli standartlardır. İlk olarak 1936’da yayımlanan Incoterms, günümüzde en güncel haliyle Incoterms 2020 olarak kullanılmaktadır.
Neden Önemlidir?
- Malın sorumluluğu ve riski kimde?
- Gümrükleme işlemlerini kim yapacak?
- Navlun ve sigorta kime ait?
- Masraflar nereye kadar kimin tarafından ödenecek?
Tüm bu soruların net cevabını teslim şekli belirler.
En Çok Kullanılan Incoterms Teslim Şekilleri
Aşağıda, ihracatta en yaygın kullanılan 8 temel Incoterms terimini ve anlamlarını bulabilirsiniz:
1. EXW (Ex Works / Fabrikada Teslim)
Satıcının minimum sorumluluğu vardır. Alıcı, malı satıcının belirttiği yerde teslim alır ve tüm süreci kendisi yürütür.
Alıcı: Tüm taşıma, gümrük ve sigorta
Satıcı: Sadece malları hazır etmek
2. FCA (Free Carrier / Taşıyıcıya Teslim)
Satıcı, belirlenen taşıyıcıya ürünü teslim eder. Bundan sonrası alıcının sorumluluğundadır.
Alıcı: Ana taşıma ve sonrası
Satıcı: İlk taşıyıcıya teslim, iç gümrükleme
3. CPT (Carriage Paid To / Taşıma Ücreti Ödenmiş Teslim)
Satıcı, taşıma ücretini öder ama risk ilk taşıyıcıya teslimde alıcıya geçer.
Alıcı: Taşıma sırasında oluşan riskler
Satıcı: Nakliye ödemesi
4. CIP (Carriage and Insurance Paid To / Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Teslim)
CPT’ye ek olarak satıcı sigorta da yaptırır.
Alıcı: Varış sonrası işlemler
Satıcı: Nakliye + sigorta
5. DAP (Delivered At Place / Belirlenen Yerde Teslim)
Satıcı, ürünleri alıcının ülkesinde belirtilen adrese kadar getirir. Gümrükleme alıcıya aittir.
Alıcı: İthalat gümrüğü
Satıcı: Taşıma + adrese teslim
6. DPU (Delivered at Place Unloaded / Boşaltılmış Teslimat)
Satıcı, ürünü boşaltılmış halde alıcının adresine kadar getirir.
Alıcı: İthalat süreci
Satıcı: Taşıma + boşaltma
7. DDP (Delivered Duty Paid / Gümrük Vergisi Ödenmiş Teslim)
Tüm sorumluluk satıcıdadır. Alıcının hiçbir şey yapmasına gerek yoktur.
Alıcı: Hiçbir yükümlülük yok
Satıcı: Gümrük vergileri dahil her şey
8. FOB, CFR, CIF
Bu üç terim genellikle deniz taşımacılığı için kullanılır.
| Terim | Açılımı | Taşıma | Sigorta | Risk Kime Ne Zaman Geçer? |
| FOB | Free on Board | Alıcı | Alıcı | Mal gemiye yüklendiğinde |
| CFR | Cost and Freight | Satıcı | Alıcı | Mal gemiye yüklendiğinde |
| CIF | Cost, Insurance, Freight | Satıcı | Satıcı | Mal gemiye yüklendiğinde |
Incoterms 2020 ile Gelen Yenilikler
- DAT terimi kaldırıldı, yerine DPU geldi.
- Satıcı ve alıcıya ait taşıma sigortaları detaylandırıldı.
- FCA teriminde, nakliyeciye konşimento teslimi kolaylaştırıldı.
Hangi Teslim Şekli Ne Zaman Kullanılır?
| İşlem | Uygun Terim |
| Mikro ihracat / e-ticaret | DAP veya DDP |
| Numune gönderimi | CIP |
| Karayolu taşımacılığı | FCA, DAP |
| Deniz taşımacılığı | FOB, CIF |
| Alıcı tüm süreci yönetiyorsa | EXW |
İpuçları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Her ülkenin ithalat prosedürü farklıdır. DDP gibi kapsamlı terimler, satıcıyı ciddi sorumluluk altına sokabilir.
- Küçük ölçekli ihracatlarda DAP, hem satıcı hem alıcı için dengeli bir çözümdür.
- Anlaşmaya yazılı şekilde teslim şartlarını mutlaka dahil edin.
Incoterms; lojistik süreçlerin, maliyetlerin ve risklerin adil paylaşımını sağlar. Hangi teslim şeklini seçtiğiniz, gönderinizin sorunsuz ulaşmasında belirleyici olur. Solmaz Express olarak, size en uygun teslim şartını belirlemenizde rehberlik ediyor; gönderilerinizi Incoterms kurallarına uygun şekilde dünyanın dört bir yanına ulaştırıyoruz. Şimdi teklif alın, profesyonel lojistik çözümlerimizle uluslararası ticaretinizi güvenle büyütün!